نحوه محاسبه مرخصی استفادهنشده طبق قانون کار
مانده مرخصی به تعداد روزهای مرخصی استحقاقی گفته میشود که کارگر یا کارمند در طول سال از آن استفاده نکرده است. این مانده مرخصی در پایان سال یا هنگام تسویهحساب، از نظر قانونی اهمیت زیادی دارد؛ زیرا بخشی از آن قابل انتقال به سال بعد است و بخشی از آن ممکن است بهصورت ریالی با کارگر تسویه شود.
طبق ماده ۶۶ قانون کار، کارگر نمیتواند بیش از ۹ روز از مرخصی سالانه خود را ذخیره کند. به بیان سادهتر، از مرخصی استحقاقی استفادهنشده، حداکثر ۹ روز قابل انتقال به سال بعد است و مازاد آن باید طبق شرایط قانونی تعیین تکلیف شود.
مرخصی استحقاقی چند روز است؟
مطابق ماده ۶۴ قانون کار، مرخصی استحقاقی سالانه کارگران با استفاده از مزد و با احتساب ۴ روز جمعه، جمعاً یک ماه است. بنابراین در عمل، مرخصی قابل استفاده سالانه معمولاً ۲۶ روز کاری بهعلاوه ۴ جمعه در نظر گرفته میشود.
سایر روزهای تعطیل رسمی جزء مرخصی سالانه محسوب نمیشوند.
برای کار کمتر از یک سال نیز مرخصی استحقاقی به نسبت مدت کارکرد محاسبه میشود.
چند روز از مانده مرخصی به سال بعد منتقل میشود؟
بر اساس ماده ۶۶ قانون کار، حداکثر ۹ روز از مرخصی استفادهنشده کارگر قابل ذخیره و انتقال به سال بعد است.
یعنی اگر کارگری در پایان سال ۱۵ روز مرخصی استفادهنشده داشته باشد، فقط ۹ روز آن میتواند به سال بعد منتقل شود و وضعیت مابقی باید طبق مقررات و توافقات قانونی کارگاه مشخص شود.
آیا مانده مرخصی قابل پرداخت است؟
بله. در زمان خاتمه همکاری، بازنشستگی، ازکارافتادگی، تعطیلی کارگاه یا فوت کارگر، مانده مرخصی استحقاقی استفادهنشده باید محاسبه و پرداخت شود.
مبنای محاسبه بازخرید مرخصی، مزد و مزایایی است که طبق قانون در محاسبات حقوق و دستمزد ملاک قرار میگیرد.
فرمول محاسبه مانده مرخصی
برای محاسبه مبلغ مرخصی استفادهنشده، ابتدا باید حقالسعی روزانه مشخص شود.
فرمول کلی:
حقالسعی روزانه = جمع دریافتیهای مشمول ÷ تعداد روزهای ماه
سپس:
مبلغ بازخرید مرخصی = تعداد روزهای مرخصی قابل پرداخت × حقالسعی روزانه
مثال محاسبه مانده مرخصی
فرض کنید حقالسعی روزانه یک کارگر ۵۰۰,۰۰۰ تومان باشد و در پایان سال ۱۹ روز مرخصی استفادهنشده داشته باشد.
در این حالت:
- ۹ روز قابل انتقال به سال بعد است.
- ۱۰ روز باقیمانده قابل تسویه ریالی خواهد بود.
محاسبه:
۱۰ روز × ۵۰۰,۰۰۰ تومان = ۵,۰۰۰,۰۰۰ تومان
بنابراین مبلغ بازخرید مرخصی این فرد برابر با ۵ میلیون تومان خواهد بود.
انواع مرخصی در قانون کار
مرخصیها در قانون کار انواع مختلفی دارند و هرکدام شرایط خاص خود را دارند. مهمترین انواع مرخصی عبارتاند از:
- مرخصی استحقاقی
- مرخصی استعلاجی
- مرخصی ازدواج
- مرخصی فوت بستگان درجه یک
- مرخصی ساعتی
- مرخصی زایمان
- مرخصی حج
- مرخصی بدون حقوق
از میان این موارد، مرخصی استحقاقی و مرخصی استعلاجی بیشترین کاربرد را در محاسبات حقوق و دستمزد دارند.
مرخصی استحقاقی چیست؟
مرخصی استحقاقی همان مرخصی سالانه با حقوق است که کارگر میتواند در طول سال از آن استفاده کند.
طبق ماده ۶۴ قانون کار، مرخصی سالانه کارگران با مزد و با احتساب ۴ روز جمعه، جمعاً یک ماه است. بنابراین کارگر در طول سال حق استفاده از مرخصی با حقوق را دارد و کارفرما باید در چارچوب قانون، امکان استفاده از آن را فراهم کند.
مرخصی استعلاجی چیست؟
مرخصی استعلاجی مربوط به زمانی است که کارگر به دلیل بیماری یا حادثه قادر به انجام کار نباشد.
مطابق ماده ۷۴ قانون کار، مدت مرخصی استعلاجی در صورت تأیید سازمان تأمین اجتماعی، جزء سوابق کار و بازنشستگی کارگر محسوب میشود.
بنابراین مرخصی استعلاجی با مرخصی استحقاقی تفاوت دارد و از مانده مرخصی سالانه کسر نمیشود، مشروط بر اینکه مراحل قانونی و تأیید سازمان تأمین اجتماعی انجام شده باشد.
آیا مرخصی استفادهنشده مشمول مالیات است؟
بر اساس ماده ۹۱ قانون مالیاتهای مستقیم، حقوق ایام مرخصی استفادهنشده از مالیات حقوق معاف است.
بنابراین مبلغ بازخرید مرخصی استفادهنشده، مشمول مالیات حقوق نخواهد بود.
آیا به مانده مرخصی بیمه تعلق میگیرد؟
روزهای مرخصی استحقاقی به منزله ایام کارکرد محسوب میشود؛ بنابراین اگر کارگر در ایام مرخصی استحقاقی باشد، برای آن ایام حق بیمه محاسبه میشود.
اما در خصوص بازخرید مرخصی استفادهنشده، باید وضعیت پرداخت و نوع مزایا طبق مقررات بیمه و رویه تأمین اجتماعی بررسی شود.
نکات مهم درباره مانده مرخصی
- مرخصی استحقاقی سالانه کارگران طبق ماده ۶۴ قانون کار جمعاً یک ماه است.
- حداکثر ۹ روز مرخصی استفادهنشده قابل انتقال به سال بعد است.
- تعطیلات رسمی جزء مرخصی استحقاقی محسوب نمیشود.
- مرخصی استعلاجی با تأیید تأمین اجتماعی جزء سوابق کار محسوب میشود.
- بازخرید مرخصی استفادهنشده طبق ماده ۹۱ قانون مالیاتهای مستقیم از مالیات معاف است.
- در پایان همکاری، مانده مرخصی باید در تسویهحساب کارگر لحاظ شود.
سوالات متداول مانده مرخصی
مانده مرخصی چیست؟
مانده مرخصی تعداد روزهای مرخصی استحقاقی استفادهنشده کارگر است که در پایان سال یا زمان تسویهحساب محاسبه میشود.
چند روز مرخصی به سال بعد منتقل میشود؟
طبق ماده ۶۶ قانون کار، حداکثر ۹ روز از مرخصی سالانه قابل ذخیره و انتقال به سال بعد است.
مرخصی استحقاقی سالانه چند روز است؟
طبق ماده ۶۴ قانون کار، مرخصی استحقاقی سالانه با احتساب ۴ روز جمعه، جمعاً یک ماه است.
آیا بازخرید مرخصی مشمول مالیات است؟
خیر. بر اساس ماده ۹۱ قانون مالیاتهای مستقیم، حقوق ایام مرخصی استفادهنشده از مالیات معاف است.
آیا مرخصی استعلاجی از مرخصی استحقاقی کم میشود؟
خیر، در صورتی که مرخصی استعلاجی به تأیید سازمان تأمین اجتماعی برسد، از مرخصی استحقاقی کسر نمیشود و طبق ماده ۷۴ قانون کار جزء سوابق کار و بازنشستگی محسوب میشود.
بدون دیدگاه