بر اساس ماده ۱۸ قانون مالیات بر ارزش افزوده، مودیان مالیاتی مکلفاند طبق زمانبندی و فراخوانهای اعلامی سازمان امور مالیاتی کشور، نسبت به ثبتنام، اجرای تکالیف قانونی، صدور صورتحساب، ارسال اظهارنامه و پرداخت مالیات و عوارض ارزش افزوده اقدام کنند.
از زمان اجرای قانون مالیات بر ارزش افزوده، سازمان امور مالیاتی فعالان اقتصادی را بهصورت مرحلهای و بر اساس نوع فعالیت، میزان فروش و شخصیت حقیقی یا حقوقی مشمول اجرای این نظام مالیاتی کرده است. به همین دلیل آشنایی با فراخوانهای ارزش افزوده برای صاحبان کسبوکار، حسابداران و مدیران مالی اهمیت بسیار زیادی دارد؛ زیرا عدم آگاهی از مشمول بودن میتواند منجر به جرائم مالیاتی، مطالبه مالیات و محرومیت از اعتبار مالیاتی شود.
در این مقاله به بررسی کامل فراخوانهای اول تا دهم ارزش افزوده، نحوه تعیین مشمولیت، جدیدترین فراخوان ارزش افزوده و مهمترین تکالیف و جرائم مرتبط با آن میپردازیم.
فراخوان مرحله اول ارزش افزوده | ۱۳۸۷/۰۷/۰۱
اولین مرحله اجرای قانون مالیات بر ارزش افزوده شامل گروههای زیر بود:
- کلیه واردکنندگان
- کلیه صادرکنندگان
- فعالان اقتصادی که مجموع فروش کالا و خدمات آنها در سال ۱۳۸۶، سه میلیارد ریال و بیشتر بوده است
- فعالان اقتصادی که مجموع فروش کالا و خدمات آنها در پنج ماهه نخست سال ۱۳۸۷، یک میلیارد و دویست و پنجاه میلیون ریال و بیشتر بوده است
در این مرحله، تمرکز اصلی سازمان امور مالیاتی بر فعالان اقتصادی بزرگ و شرکتهای با حجم فعالیت بالا بود.
فراخوان مرحله دوم ارزش افزوده | ۱۳۸۸/۰۷/۰۱
در مرحله دوم، دامنه مشمولین گستردهتر شد و بسیاری از شرکتهای خدماتی، مالی و تخصصی نیز مشمول ثبتنام و اجرای قانون شدند.
مهمترین مشمولین مرحله دوم
- کارخانهها و واحدهای تولیدی
- بهرهبرداران معادن
- شرکتهای حسابداری، حسابرسی و خدمات مالی
- حسابداران رسمی و مؤسسات حسابرسی
- شرکتهای مشاوره مدیریت
- شرکتهای نرمافزاری و خدمات رایانهای
- هتلها و متلهای سه ستاره و بالاتر
- عمدهفروشان و بنکداران
- شرکتهای حمل و نقل باربری
- مؤسسات مهندسی و مهندسین مشاور
- مؤسسات تبلیغاتی و بازاریابی
فراخوان مرحله سوم ارزش افزوده | ۱۳۸۹/۰۱/۰۱
در این مرحله، کلیه اشخاص حقیقی و حقوقی که در مراحل قبل مشمول نشده بودند، در صورتی که مجموع فروش کالا و خدمات آنها در سالهای ۱۳۸۷ یا ۱۳۸۸، معادل سه میلیارد ریال و بیشتر بود، مشمول اجرای قانون مالیات بر ارزش افزوده شدند.
فراخوان مرحله چهارم ارزش افزوده | ۱۳۸۹/۰۷/۰۱
مرحله چهارم یکی از مهمترین فراخوانهای ارزش افزوده بود؛ زیرا بسیاری از مشاغل صنفی بدون توجه به میزان فروش، مشمول اجرای قانون شدند.
مهمترین مشاغل مشمول مرحله چهارم
- فروشندگان طلا و جواهر
- فروشندگان آهنآلات
- تالارهای پذیرایی و رستورانها
- هتلها، متلها و هتلآپارتمانها
- نمایشگاههای خودرو
- بنگاههای معاملات املاک
- تعمیرگاههای مجاز خودرو
- چاپخانهها
- دفاتر اسناد رسمی
- دفاتر خدمات الکترونیک و پلیس +۱۰
- دفاتر خدمات مسافرتی
- سینماها و مراکز تفریحی و ورزشی
فراخوان مرحله پنجم ارزش افزوده | ۱۳۹۰/۰۷/۰۱
در این مرحله، کلیه اشخاص حقوقی که در مراحل قبلی مشمول نشده بودند و مجموع فروش کالا و خدمات آنها در سالهای ۱۳۸۷ تا ۱۳۸۹ حداقل یک میلیارد ریال بود، مشمول ثبتنام و اجرای قانون ارزش افزوده شدند.
فراخوان مرحله ششم ارزش افزوده | ۱۳۹۴/۰۱/۰۱
در مرحله ششم، برخی واحدهای صنفی حوزه غذا و رستوران مشمول ارزش افزوده شدند.
مشاغل مشمول
- چلوکبابیها
- سالنهای غذاخوری
- سفرهخانههای سنتی
- اغذیهفروشیهای زنجیرهای
فراخوان مرحله هفتم ارزش افزوده | ۱۳۹۵/۰۷/۰۱
در این مرحله، کلیه اشخاص حقوقی فعال با هر میزان فروش که در فراخوانهای قبلی مشمول نشده بودند، مشمول اجرای قانون شدند؛ به استثنای اشخاصی که صرفاً فعالیت معاف موضوع ماده ۱۲ قانون مالیات بر ارزش افزوده داشتند.
فراخوان مرحله هشتم ارزش افزوده | ۱۳۹۹/۰۱/۰۱
در فراخوان هشتم، جایگاهداران سوخت و فرآوردههای نفتی مشمول اجرای قانون مالیات بر ارزش افزوده شدند.
بر اساس اطلاعیه سازمان امور مالیاتی، این گروهها موظف شدند مالیات و عوارض ارزش افزوده را از خریداران دریافت و در اظهارنامه ارزش افزوده ثبت و پرداخت کنند.
فراخوان مرحله نهم ارزش افزوده | ۱۴۰۲/۰۴/۰۱
فراخوان نهم بیشتر مربوط به مشاغل حوزه غذا و نوشیدنی بود.
مشمولین فراخوان نهم
- کترینگها
- آشپزخانههای صنعتی
- بیرونبرها
- کافیشاپها
توجه داشته باشید برخی مشاغل مانند جگرکی، آش، حلیم و بریانی در این مرحله مشمول نشدند.
فراخوان مرحله دهم ارزش افزوده | دی ماه ۱۴۰۲
جدیدترین فراخوان ارزش افزوده مربوط به مرحله دهم است که دامنه مشمولین آن نسبت به مراحل قبل گستردهتر شد.
مشمولین فراخوان دهم ارزش افزوده
- فروشندگان حیوانات خانگی
- پتشاپها
- کلینیکهای دامپزشکی
- ارائهدهندگان خدمات حیوانات
- فروشندگان ادوات موسیقی
- فروشندگان لوازم آرایشی و بهداشتی
- آتلیههای عکس و فیلم
- برگزارکنندگان همایش، سمینار و مراسم
- فروشندگان عینک و لنز
- فروشندگان ضایعات فلزی
- فروشندگان قهوه، نسکافه و مشتقات آن
- فروشندگان تجهیزات حفاظتی و دزدگیر
سوالات متداول
اگر در یکی از فراخوانهای ارزش افزوده باشیم ولی ثبتنام نکرده باشیم چه باید کرد؟
در صورت مشمول بودن، بهتر است در اسرع وقت وضعیت مالیاتی خود را بررسی و نسبت به انجام تکالیف قانونی اقدام کنید. عدم انجام تکالیف میتواند منجر به مطالبه مالیات و جرائم قانونی شود.
آیا کم بودن فروش باعث میشود مشمول ارزش افزوده نباشیم؟
همیشه خیر. در بسیاری از فراخوانها نوع فعالیت ملاک مشمولیت بوده و برخی مشاغل صرفنظر از میزان فروش، مشمول اجرای قانون مالیات بر ارزش افزوده شدهاند.
آیا اشخاص حقیقی نیز مشمول فراخوانهای ارزش افزوده میشوند؟
بله. بسیاری از فراخوانهای ارزش افزوده علاوه بر اشخاص حقوقی، اشخاص حقیقی دارای فعالیت اقتصادی را نیز در بر میگیرد.
اگر چند فعالیت مختلف داشته باشیم، ملاک مشمولیت کدام فعالیت است؟
در صورتی که یکی از فعالیتهای شما در فهرست مشاغل مشمول قرار داشته باشد، لازم است وضعیت مالیاتی کسبوکار بهصورت دقیق بررسی شود تا تکالیف قانونی به درستی انجام شود.
آیا پس از مشمول شدن، باید به همه فاکتورهای فروش ارزش افزوده اضافه کنیم؟
این موضوع به نوع کالا یا خدمت ارائه شده بستگی دارد. برخی کالاها و خدمات طبق قانون مالیات بر ارزش افزوده معاف هستند و برخی مشمول مالیات و عوارض میشوند.
آیا فعالیتهای معاف نیز مشمول فراخوان ارزش افزوده هستند؟
فعالیتهای معاف از مالیات بر ارزش افزوده مشمول دریافت مالیات و عوارض از مشتری نیستند؛ اما بررسی وضعیت هر فعالیت باید بر اساس قانون انجام شود.
از کجا بفهمیم کسبوکار ما در کدام فراخوان ارزش افزوده قرار میگیرد؟
بررسی نوع فعالیت، زمان شروع فعالیت و تطبیق آن با فراخوانهای صادره توسط سازمان امور مالیاتی، بهترین روش برای تعیین وضعیت مشمولیت است.
آیا فراخوانهای ارزش افزوده بعد از اجرای قانون جدید همچنان اهمیت دارند؟
بله. بسیاری از مشاغل از طریق همین فراخوانها مشمول اجرای قانون شدهاند و اطلاع از آنها همچنان برای تعیین تکالیف مالیاتی اهمیت دارد.
بدون دیدگاه